Czytając go, pomyślałam o firmach, szczególnie małych, w których pracownicy przestaną żyć w napięciu nerwowym, oczekując na kontrolę, która lada chwila może się zjawić. Jednak, proszę Pana, nie jest tak, jak Pan pisze, że o planowanych kontrolach należy daną firmę powiadomić. Byłam świadkiem kontroli w jednym z zakładów w Przemyślu. Przyszli przedstawiciele Państwowej Inspekcji Sanitarnej, przedstawili się no i rozpoczynają czynności kontrolne. Ja zapytałam, czy PIS nie obowiązuje powiadomienie firm, odpowiedź – NIE. Przedstawiciele PIS z działu higieny żywienia i żywności nie muszą powiadamiać firm o planowanych kontrolach, ponieważ działają w ochronie zdrowia konsumentów. Zaznaczam, że nie było w tym zakładzie zatrucia, tych pod względem zdrowotnym wyrobów spożywczych itp. Dlatego bardzo proszę o dokładne wyjaśnienie tej sprawy. Kontrola, o której piszę miała miejsce w czerwcu 2009 r.

Nazwisko i adres do wiadomości redakcji

Od red.: Zgodnie z nowelizacją ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z marca 2009 r. każda kontrola powinna być przeprowadzona dopiero po zawiadomieniu kontrolowanego. Podjęcie jej powinno nastąpić nie wcześniej niż po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia zawiadomienia i nie później niż przed upływem 30 dni. Jeśli w tym czasie nie zostanie podjęta, wówczas konieczne jest nowe zawiadomienie. Na wniosek przedsiębiorcy kontrola może być rozpoczęta wcześniej. Zawiadomienie musi zawierać oznaczenie organu kontrolnego, datę i miejsce wystawienia, oznaczenie przedsiębiorcy, wskazanie zakresu podmiotowego kontroli, podpis osoby upoważnionej do zawiadomienia. Kontrola może być podjęta po okazaniu kontrolowanemu legitymacji i upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Zakres kontroli nie może wykroczyć poza obszar określony upoważnieniem. Kontrolę przeprowadza się w miejscu prowadzonej działalności kontrolowanego. Powinna toczyć się sprawnie i nie przeszkadzać w prowadzonej działalności. Niektóre czynności mogą być prowadzone w siedzibie organu kontrolnego. Kontrolowany może być obecny w trakcie kontroli osobiście lub wyznaczyć osobę upoważnioną, reprezentującą kontrolowanego. Jeżeli kontrolujący naruszą jakiekolwiek zasady kontroli, wówczas w ciągu pierwszych trzech dni kontrolowany może złożyć na piśmie sprzeciw. Kontrolowany ma obowiązek prowadzenia księgi kontroli.

Tak wygląda, z grubsza zarysowany, przebieg kontroli. Są jednak sytuacje wyjątkowe, w których zasada uprzedzenia o kontroli nie będzie obowiązywała. I taka zapewne sytuacja miała miejsce, i nasza Czytelniczka była jej świadkiem. Jakie mogą być sytuacje kontrolne wyjątkowe: kontrola jest niezbędna dla przeciwdziałania popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, w tym także skarbowego, lub zabezpieczenia dowodów popełnienia takiego czynu. Również wtedy, gdy zagrożone jest życie lub zdrowie, lub też środowisko naturalne. Może wystąpić także w sytuacji, w której przedsiębiorca nie ma adresu zamieszkania lub adresu siedziby albo gdy doręczenie pism na podane adresy było bezskuteczne lub utrudnione. W takich sytuacjach kontrola może być prowadzona po okazaniu legitymacji służbowej, a upoważnienie musi być doręczone w ciągu trzech dni.

Z listu Czytelniczki nie dowiadujemy się, jakie okoliczności spowodowały nagłą kontrolę. Można się tylko domyślać, że musiała wystąpić jedna z przyczyn przewidzianych w ustawie. Jeżeli było inaczej, to zapewne kierownictwo firmy wystąpiło ze sprzeciwem wobec nagłej kontroli, a jeżeli nie wystąpiło, to może oznaczać, że akceptowało kontrolę. Tyle mogę wnioskować na podstawie nadesłanego listu. Opisana sytuacja, nawet jeżeli nie była uzasadniona, co sugeruje Czytelniczka, nie zmienia faktu, że nastąpiło uporządkowanie systemu przeprowadzanych kontroli. Korzystne jest także to, że czas trwania wszystkich kontroli w układzie rocznym nie może przekraczać 12 dni roboczych u mikroprzedsiębiorcy, 18 dni u małego przedsiębiorcy, 24 dni u średniego i 48 dni u pozostałych.

Jan Rogala