Chociaż w dobie kryzysu triumfy święcą przede wszystkim dwa inne kanały handlu nowoczesnego – dyskonty i hipermarkety, nie oznacza to, że operatorzy supermarketów zarzucają plany rozwoju sieci w tym formacie. Jak pokazuje nasze najnowsze zestawienie, rynek supermarketów pozostaje bardzo dynamiczny. W ramach jednej sieci z nowymi otwarciami idą czasem w parze także zamknięcia już działających placówek. Jedną z sieci, w których to zjawisko było w ostatnim roku szczególnie silnie widoczne, jest Carrefour Express - w ubiegłym roku sieć liczyła blisko 270 placówek, a obecnie – 200. Jak tłumaczy Maria Cieślikowska, dyrektor ds. PR i komunikacji zewnętrznej Carrefour Polska, w tym roku, podobnie jak w latach minionych, następowały i będą następować zamknięcia lub transfery niektórych sklepów sieci Carrefour. - Nie jest to sytuacja w żadnym stopniu nadzwyczajna, bowiem zamykanie lub otwieranie nowych sklepów jest naturalnym elementem działalności biznesowej każdej sieci handlowej, a zwłaszcza tak dużej, jak Carrefour, posiadającej ponad 300 sklepów na terenie kraju. Warto zaznaczyć, iż nie jest to jednorazowa operacja, lecz działania rozłożone na cały rok – mówi. Dodaje, że przyczyny wyłączenia sklepu z działalności bywają różne i wynikają m.in. z wygaśnięcia umowy najmu danego lokalu, z transferu sklepów czy np. otwarcia w danej okolicy większego sklepu sieci Carrefour. Część supermarketów Carrefour została zamknięta zgodnie z decyzją UOKiK z 2007 r., dotyczącą przejęcia sklepów Ahold.

W zestawieniu pojawiła się działająca głównie na Mazowszu i na południu Polski sieć supermarketów dyskontowych Simply Market, powstała w drugiej połowie ubiegłego roku z istniejących już wcześniej marketów Elea i Atak, a zarządzana przez spółkę Elea, należącą do Grupy Auchan. Pierwszy sklep pod nową nazwą uruchomiono w Zielonce koło Warszawy. Z zestawienia supermarketów znika natomiast sieć Billa, którą przejmuje E.Leclerc. W lipcu operator Billi, Rewe Group, podpisał z francuską grupą warunkową umowę sprzedaży spółki Billa i obecnie czeka na decyzje UOKiK. E.Leclerc ma nadzieję, że uda się sfinalizować transakcję do końca roku. Francuska grupa handlowa przejmie w ten sposób 25 supermarketów pod szyldem Billa, które zlokalizowane są przede wszystkim na południu kraju. Obecnie Grupa Rewe planuje skupić się w Polsce na handlu hurtowym, który prowadzi w ramach sieci Selgros.

Z inwestycjami przyhamowała także Alma, która jeszcze w ubiegłym roku zapowiadała, że do końca 2009 r. chce mieć około 40 placówek – zarówno tych w formacie supermarketu, jak i większych. Na razie jest ich 28, z czego połowa to delikatesy o powierzchni supermarketu. W związku z recesją część planowanych inwestycji będzie musiała poczekać. Ostatnio uruchomiona została placówka sieci w częstochowskiej Galerii Jurajskiej, być może pojawi się w tym roku jeszcze jedna. Kolejne otwarcia, głównie w największych miastach, planowane są na przyszły rok.

Objawy spowolnienia przekładają się nie tylko na mniejszą dynamikę liczby otwarć nowych supermarketów, ale także na inne aspekty działalności operatorów tego formatu – przykładowo Eko Holding zarządzający siecią supermarketów Eko, ze względu na niesprzyjającą koniunkturę, zawiesił na razie plany debiutu na Giełdzie Papierów Wartościowych – jak deklaruje Krzysztof Gradecki, prezes Eko Holding, spółka wróci do tych planów najwcześniej pod koniec 2009 r.

Urszula Chojnacka

Aldik – sieć pojawiła się na rynku na początku lat 90. Działa przede wszystkim na Lubelszczyźnie i jest jedną z lepiej zorganizowanych w południowo-wschodnim regionie. Od 1996 r. firma dysponuje własnym centrum logistycznym zlokalizowanym w Niedrzwicy Dużej, które pełni funkcję hurtowni działającej na potrzeby sieci, ale obsługuje też wiele innych firm handlowych z terenu województwa lubelskiego.

Alma – pierwsze delikatesy pod tą marką powstały w 1995 r. w stolicy Małopolski. Firma rozwija zarówno format supermarketu, jak i hipermarketu - największe placówki liczą około 4000 m². W tym roku ma ruszyć jeszcze co najmniej jeden sklep, w Częstochowie, w Galerii Jurajskiej.

Bomi – pierwsze delikatesy, o powierzchni 3000 m², powstały w 1995 r. w Gdyni i były pierwszym wielkopowierzchniowym sklepem w Trójmieście. Najpierw spółka rozwijała sieć na Wybrzeżu, od 1999 r. rozwija się także w innych województwach. Do końca 2008 r. chce mieć 34 placówki.

Carrefour Express – jedna z najdynamiczniej rozwijających się sieci supermarketów w ostatnich latach – nie tylko dzięki rozwojowi własnemu, ale także dzięki przejętym placówkom innych sieci, m.in. najpierw Globi, później Albert. Pod tym pierwszym logo działają wciąż jeszcze dwie placówki. Sklepy Carrefour Express działają w centrach handlowych oraz w formie sklepów wolno stojących.

Delikatesy Centrum – najliczniejsza w Polsce sieć supermarketów, którą powołała do życia firma Carment. W 2006 r. została przejęta przez firmę Eurocash i wtedy też została powołana spółka FHC 2, której Eurocash zlecił zarządzanie siecią przez trzy lata. Samoobsługowe sklepy mają powierzchnię co najmniej 120 m². Docelowo sieć ma mieć zasięg ogólnopolski.

Eko – istniejąca od 1996 r. i zarządzana przez Eko Holding sieć sklepów należących do grupy małych supermarketów. Rozwija się zarówno poprzez rozwój organiczny, jak i przejęcia pojedynczych sklepów. Sieć ma bardzo mocną pozycję w sprzedaży detalicznej w Polsce południowo-zachodniej. Ze względu na niesprzyjającą koniunkturę, operator sieci zawiesił w połowie roku przygotowania do debiutu na GPW.

Intermarché – działająca na zasadzie franczyzy sieć supermarketów spożywczo-przemysłowych prowadzonych przez wspólnotę niezależnych przedsiębiorców zrzeszonych w ramach Grupy Muszkieterów. Pierwszy polski Muszkieter otworzył sklep Intermarché 12 lat temu. Sklepy są własnością polskich kupców – korzystają oni z nazwy, logistyki i wsparcia francuskiej Grupy Muszkieterów, a także z magazynu centralnego pod Poznaniem.

MarcPol – istniejąca od 1988 r. krajowa sieć supermarketów, której założycielem i zarazem prezesem jest Marek Mikuśkiewicz. W skład MarcPolu wchodzą duże sklepy i supermarkety o mniejszej powierzchni, proponujące szeroki asortyment świeżej żywności. Zlokalizowane są głównie w Warszawie.

Mini Europa – większość sklepów tej warszawskiej sieci to supermarkety o charakterze delikatesowym, jednak najstarsze można uznać raczej za mniejsze placówki osiedlowe. Początek dał im otwarty jesienią 1990 r. mały sklep z tradycyjną obsługą przy ulicy Andersa 24. W sierpniu 1995 r. otwarta została pierwsza placówka całodobowa. W ostatnich latach sieć nie jest rozbudowywana.

Piotr i Paweł – jedna z krajowych sieci handlowych o najdynamiczniejszym rozwoju, rozbudowywana od 1990 r. Początkowo sklepy powstawały jedynie w stolicy Wielkopolski, jednak od dziewięciu lat firma rozwija sieć w wielu innych regionach Polski, od 1995 r. także w formie franczyzy. Sieć ma charakter delikatesowy. W Sadach koło Poznania stworzono centrum logistyczne Piotra i Pawła.

Polomarket – pierwszy sklep pod tym brandem pojawił się na rynku 12 lat temu. Obecnie Polomarket jest jedną z najliczniejszych krajowych sieci supermarketów. Dynamiczna ekspansja terytorialna była m.in. wynikiem przejęcia sklepów krakowskiej sieci ABC oraz placówek należących wcześniej do PSS. W Giebni, poza siedzibą firmy, mieści się jej centralny magazyn.

Rast – sieć supermarketów skupiająca działalność głównie w województwach północnej Polski, która rozpoczynała od sprzedaży detalicznej w Olsztynie i okolicach. Od połowy ubiegłego roku wchodzi w skład Grupy Bomi. Obecnie sieć liczy 35 placówek, a do końca roku ma przybyć kolejna.

Savia – spółka powstała w 1991 r. w wyniku prywatyzacji Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Wewnętrznego. W listopadzie 1995 r. inwestorem strategicznym została spółka Tesco, która obecnie jest właścicielem spółki. W 1997 r. nastąpiło zintegrowanie Savii ze spółkami Minor z Wałbrzycha i Madex z Legnicy, dzięki czemu sieć powiększyła się o 13 sklepów w województwie dolnośląskim.

Simply Market – sieć supermarketów dyskontowych powstała w drugiej połowie 2008 r. na bazie działających już wcześniej supermarketów Elea i Atak. Działa głównie na Mazowszu i na południu Polski, w planach są kolejne otwarcia.

Spar - firma jest franczyzodawcą dla polskich kupców i działa w Polsce od października 1996 r., a pierwszy sklep na polskim rynku otworzono rok później. Partnerzy Spar działają na podstawie licencji Spar Polska oraz Spar International w Amsterdamie. W styczniu 2003 r. otworzono centrum logistyczne firmy, zaś od grudnia 2005 r. spółka ma nowe centrum dystrybucyjne w Siechnicach. Sieć obecna jest w ośmiu województwach.

Stokrotka – sieć należąca do notowanej na warszawskiej giełdzie Grupy Emperia. Spółka Stokrotka rozpoczęła działalność w 1994 r., a dwa lata później otwarto pierwszy sklep – w Łęcznej. Dzięki przejęciom i rozwojowi organicznemu sieć nabrała charakteru ogólnopolskiego. Trzy lata temu sieć zaczęła też rozwijać nowoczesne delikatesy Stokrotka Premium (później ich nazwę zmieniono na Delimę).

Tesco – pierwszy sklep z logo Tesco został otwarty w 1998 r. we Wrocławiu. Początkowo były to hipermarkety, jednak od pięciu lat firma uruchamia tzw. minihipermarkety, czyli sklepy liczące nawet zaledwie około 2000 m², ale oferujące asortyment podobny jak w sklepie wielkopowierzchniowym. Do końca roku powinno pojawić się jeszcze przynajmniej kilkanaście placówek pod tym logo.