Przyrost hipermarketów w Polsce od kilku lat systematycznie słabnie, a ich operatorzy inwestują obecnie czas i pieniądze przede wszystkim w rozwijanie placówek w mniejszym formacie. - Słabnąca od jakiegoś czasu dynamika rozwoju hipermarketów w Polsce wynika z dużej konkurencyjności oraz z bardzo znacznego nasycenia rynku – nie ma już wiele miejsca na kolejne sklepy w tym formacie. Wystarczy przypomnieć, że jesteśmy czwartą potęgą w Europie, jeśli chodzi o liczbę hipermarketów – po Francji, Anglii i Niemczech – podczas gdy nasza siła nabywcza jest zdecydowanie niższa niż w przypadku wspomnianych krajów – podkreśla Jan Rakowski, prezes Kongregacji Przemysłowo-Handlowej. 

Na 10 występujących w naszym zestawieniu sieci, aż w pięciu przypadkach – chodzi o sieci Real, Piotr i Paweł, Bomi, E.Leclerc i Rast - stan posiadania hipermarketów nie zmienił się od ubiegłorocznego podsumowania. W Grupie Bomi, podobnie jak rok temu, działają dwa hipermarkety pod szyldem Bomi - w Gdyni i Warszawie oraz jeden pod szyldem Rast - w Olsztynie. Również na ten rok nie zaplanowano żadnych nowych otwarć placówek wielkopowierzchniowych. Podobnie jest w przypadku Piotra i Pawła: – Na razie nie mamy w planach uruchomienia kolejnych delikatesów wielkopowierzchniowych – mówi Błażej Patryn, rzecznik sieci. Real w tym roku, podobnie jak w poprzednim, koncentruje się na przebudowach istniejących placówek. - W pierwszym kwartale 2010 gruntownie wyremontowaliśmy trzy sklepy: w Warszawie przy ulicy Jubilerskiej, w Gdańsku przy ulicy Kołobrzeskiej oraz w Olsztynie. Pod koniec czerwca re-otwieramy kolejne cztery placówki, zaś do końca roku mamy jeszcze w planach przeprowadzenie przebudowy w trzech lokalizacjach - opowiada Agnieszka Łukiewicz-Stachera, rzecznik Real Polska. W przypadku E.Leclerca to, że od ubiegłego podsumowania na mapie hipermarketów nie przybył żaden sklep ani nie jest planowane otworzenie nowych w tym roku, wynika m.in. z przejęcia przez francuskiego operatora pod koniec ubiegłego roku sieci supermarketów Billa Polska – obecnie E.Leclerc skupia się na ich rebrandingu, który powinien zakończyć się z końcem roku. 

Również pozostali gracze rynku bardzo ostrożnie inwestują w ten format (wyjątkiem jest tradycyjnie Kaufland, który od ubiegłego roku otworzył kilkanaście sklepów, ale nie jest tajemnicą, że część z nich ma powierzchnię mniejszą niż 2500 m2). Carrefour w ciągu ostatnich 12 miesięcy otworzył trzy nowe hipermarkety – w Jastrzębiu Zdroju, Nowym Sączu i Oświęcimiu. – W tej chwili skupiamy się przede wszystkim na rozwoju sieci sklepów franczyzowych. Ze względu na nasycenie rynku sklepami wielkopowierzchniowymi oraz centrami handlowymi, nie planujemy otwierać więcej niż jednego nowego hipermarketu rocznie – wyjaśnia Maria Cieślikowska, dyrektor ds. PR i komunikacji zewnętrznej, Carrefour Polska. Także Tesco uruchomiło od połowy ubiegłego roku trzy nowe hipermarkety: pierwsze sklepy w tym formacie w Przemyślu i Puławach oraz kolejny w Warszawie. W tym roku ruszą jeszcze prawdopodobnie trzy kolejne hipermarkety sieci: na przełom lipca i sierpnia zaplanowano uruchomienie wielkopowierzchniowej placówki w Radzyniu Podlaskim, pod koniec sierpnia - w Tarnowie w CH Gemini Park, zaś pod koniec roku - w Suwałkach. Auchan od ubiegłorocznego podsumowania uruchomił jeden nowy hipermarket – w listopadzie 2009 został otwarty sklep w krakowskim centrum handlowym Bonarka. Pod koniec 2010 r. operator planuje otwarcie hipermarketu w Gliwicach. W przypadku Almy pojawiły się dwa nowe wielkopowierzchniowe sklepy delikatesowe – w Łodzi przy ulicy Kilińskiego oraz w Częstochowie w Galerii Jurajskiej. W tym roku w planach jest raczej uruchamianie placówek w mniejszym formacie, ale operator nie wyklucza, że w przyszłości pojawią się kolejne wielkopowierzchniowe delikatesy sieci. 

Jak ocenia Jan Rakowski, obecnie jednym z niewielu już sprawdzających się nadal pomysłów może być otwieranie hipermarketów w galeriach handlowych – w tym przypadku można bowiem liczyć na to, że klient, który przyjdzie po zakupy do sklepu odzieżowego czy obuwniczego, nie będzie już chciał marnować czasu na jechanie do innego sklepu ogólnospożywczego i niejako przy okazji zrobi zakupy w „naszym” hipermarkecie. Prezes KPH dodaje też: - Zjawiskiem – negatywnym, niestety - które może sprzyjać rozwojowi hipermarketów, jest systematyczne eliminowanie z rynku drobnych przedsiębiorców handlowych, w tym firm rodzinnych. Biorąc pod uwagę nie tylko małe sklepy ogólnospożywcze, ale również stałe  punkty handlowe na targowiskach, z przysłowiowym mydłem i powidłem, szacuję, że w tym  roku  zniknie z rynku per saldo nawet do 20 000 przedsiębiorstw handlowych. Ten negatywny trend jest w całej rozciągłości wspomagany przez samorząd terytorialny, jak również przez władze centralne. Ustawa pakiet antykryzysowy zamiast pomóc małym przedsiębiorstwom handlowym, pogrążyła je. Ustawodawca zmieniając ustawę o podatku dochodowym PIT, zwalniając gotówkę wypłacaną z zakładowych funduszy świadczeń socjalnych z opodatkowania, a jednocześnie pozostawiając opodatkowane bony towarowe, pozbawił setki emitentów lokalnych bonów dochodu, powodując ich upadek, a co najważniejsze, ustawa ta ograniczyła obroty tysięcy firm handlowych, usługowych i producentów rolnych je zaopatrujących, uczestniczących na rynku lokalnym w tym przedsięwzięciu. Natomiast uzasadnienie ministra finansów Macieja Grabowskiego, dotyczące tych zmian legislacyjnych świadczy li tylko i wyłącznie o braku znajomości rynku, nie chcę doszukiwać się innych pobudek, bowiem byłoby to żenujące. Bezkrytyczne kreowanie  opinii jakoby ustawa miała pomóc małych przedsiębiorstwom, a ograniczyć rolę hipermarketów, w zestawieniu z liczbami bankrutujących małych firm, to jak przysłowiowe uderzenie kulą w płot – mówi Jan Rakowski. 

Jak dodaje, na razie nie zanosi się na to, by sytuacja miała się poprawić. - W Polsce nie tylko nikt nie zna się na polityce handlowej, ale można wręcz zaryzykować stwierdzenie, że taka polityka nie istnieje. Gdy dodamy do tego fakt licznych opłat i podatków pobieranych od drobnych sklepikarzy, od razu widzimy, że ich sytuacja jest nie do pozazdroszczenia. Tak naprawdę więc to nie hipermarkety, czy nawet rozwijane przez nie mniejsze, osiedlowe i bardziej przyjazne formaty sklepów są zagrożeniem dla małych sklepów, ale polityka samorządowa, a raczej jej brak – podsumowuje prezes KPH i zaznacza: - Śmieszy mnie opracowany przez ministerstwo gospodarki kodeks dobrych praktyk handlowych. A przecież dla uzdrowienia sytuacji w polskim handlu wystarczyłoby kilka zmian: zmiana ustawy o nieuczciwej konkurencji; ściganie niedozwolonych praktyk nieuczciwej konkurencji z urzędu; w ustawie antymonopolowej określenie pozycji monopolistycznej przedsiębiorcy w terenie, w regionie; w ustawie o prawie bankowym dookreślenie bankowego tytułu egzekucji do konkretnego zastawu; w ustawie o planowaniu  przestrzennym dokonanie zmiany zapisu powierzchni sprzedażowej na powierzchnię całkowitą; w ustawie o opłatach lokalnych zrezygnowanie z opodatkowywania najuboższych uczestników rynku, na rzecz powszechnej opłaty handlowej, bądź też pobieranie opłaty targowej tylko na targowiskach organizowanych i prowadzonych przez samorządy terytorialne; uchwalenie ustawy o samorządzie gospodarczym, by pseudo reprezentanci środowiska nie świadczyli usług opiniotwórczych dla ustawodawcy oraz zastanowienie się nad ograniczeniem handlu w niedziele do godziny 11.00 – wylicza Jan Rakowski.

Urszula Chojnacka 

Alma (14)

Bydgoszcz, Częstochowa, Katowice, Kraków (2), Lublin, Łódź, Nowy Targ, Rybnik, Sopot, Tarnów, Warszawa (2), Wrocław,

Auchan (25)

Białystok (2), Bielsko-Biała, Bydgoszcz, Częstochowa, Gdańsk, Katowice, Kraków, Legnica, Mikołów, Piaseczno, Poznań (2), Płock, Racibórz, Rumia, Rzeszów, Sosnowiec, Szczecin         (Kołbaskowo), Wałbrzych, Warszawa (2), Wrocław, Zielona Góra, Żory

Bomi (2)

Gdynia, Warszawa

Carrefour (82)

Bełchatów, Biała Podlaska, Białystok (2), Bielsko - Biała (2), Bolesławiec, Bydgoszcz (3), Bytom, Chełm, Chojnice,  Chorzów, Dębica, Elbląg, Gdańsk (2), Gliwice (2), Głogów, Gniezno, Grudziądz, Inowrocław, Jastrzębie Zdrój, Jaworzno, Jelenia Góra, Kalisz, Katowice, Kędzierzyn Koźle, Kłodzko, Konin, Kraków (5), Kutno, Kwidzyn, Legnica, Lublin, Łódź (4), Mińsk Mazowiecki, Mława, Nowy Sącz, Olkusz,  Olsztyn, Oświęcim, Pabianice, Piotrków Trybunalski, Poznań (3),  Puławy,  Radom,  Radomsko, Rybnik, Sochaczew, Sosnowiec,  Starogard Gdański, Szczecin (3), Tarnowskie Góry, Tarnów, Tczew, Toruń, Warszawa (6), Wodzisław Śląski,  Wrocław (2), Zamość, Zgorzelec, Zielona Góra

E.Leclerc (14)

Bełchatów, Bydgoszcz, Gdańsk, Elbląg, Katowice, Kielce, Kłodzko, Kołobrzeg, Lublin (2), Łódź, Nowy Targ, Oleśnica, Poznań, Radom, Rzeszów, Słupsk, Tychy, Warszawa, (3), Wrocław, Zamość 

Kaufland (133)

Andrychów, Augustów, Bełchatów, Będzin, Biała Podlaska, Białogard, Bielsk Podlaski, Bielsko-Biała, Bolesławiec, Brodnica, Brzeg, Busko-Zdrój, Bydgoszcz (3), Bytów, Chojnice, Chorzów (2), Cieszyn, Dąbrowa Górnicza, Dębica, Elbląg, Ełk, Gdynia (2), Giżycko, Gniezno, Goleniów, Grudziądz, Hajnówka, Iława, Inowrocław, Jabłonna, Jarocin, Jasło, Jastrzębie Zdrój, Jaworzno, Jelenia Góra, Kalisz, Kędzierzyn Koźle, Kluczbork Koło, Kołobrzeg, Konin, Konstantynów Łódzki, Koszalin, Kościan, Kraków (3), Krapkowice, Kutno, Kwidzyn, Legionowo, Legnica, Leszno, Lębork, Lubań, Lubin, Lubliniec, Łomża, Łowicz, Łódź, Łuków, Malbork,  Mława, Mysłowice, Namysłów, Nowa Sól, Nowy Dwór Mazowiecki, Nysa, Oleśnica, Oława, Ostróda, Oświęcim, Pabianice, Piaseczno, Piekary Śląskie, Piła, Piotrków Trybunalski, Płock, Poznań, Prudnik, Pszczyna, Puławy, Racibórz, Radzionków, Rawicz, Ruda Śląska, Sandomierz, Sanok, Szczecinek, Siemianowice Śląskie, Sieradz, Skierniewice, Słupsk, Sochaczew, Stalowa Wola, Stargard Szczeciński, Strzelce Opolskie, Suwałki, Szczecin, Szczytno, Świdnik, Świecie, Tarnobrzeg, Tarnowskie Góry, Tarnów, Tczew, Tomaszów Mazowiecki, Turek, Tychy, Wałbrzych, Wałcz, Warszawa, Wągrowiec, Wejherowo, Wieluń, Włocławek, Wodzisław Śląski, Wołomin, Wrocław (2), Września, Zabrze, Zamość, Ząbki, Zduńska, Wola, Zgorzelec, Żary, Żory, Żyrardów

Piotr i Paweł (2) 

Poznań, Warszawa

Rast (1)

Olsztyn

Real (54)

Białystok, Bielsko-Biała, Bydgoszcz, Bytom, Czeladź, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, (2), Gdańsk(2), Gdynia, Grudziądz, Katowice, Kielce, Kraków (2),  Legnica,  Lubin, Lublin, Łódź (4), Mysłowice, Nowy Sącz,  Olsztyn,  Opole (2),  Poznań (2),  Radom,  Rybnik,  Rzeszów, Słupsk(2), Sosnowiec, Szczecin (3), Toruń (2),  Tychy,  Wałbrzych, Warszawa (6), Włocławek, Wrocław, Zabrze (2), Zgorzelec

Tesco (63) 

Bielsko-Biała,  Bolesławiec,  Bydgoszcz, Bytom,  Chełm, Częstochowa, Gdańsk,  Gdynia (2),  Gliwice,  Głogów, Gorzów Wielkopolski (2), Jelenia Góra, Kalisz (2),  Katowice,  Kielce,  Koszalin, Kraków (2), Lubin, Lublin, Łódź (3), Mielec, Olsztyn, Opole (2),  Ostrowiec Świętokrzyski,  Piastów, Piła, Poznań (3), Przemyśl , Puławy, Ruda Śląska, Rzeszów, Rybnik, Skierniewice, Stalowa Wola, Stargard Szczeciński, Szczawno-Zdrój, Szczecin, Świdnica, Świebodzin, Tarnowskie Góry, Turek, Tychy, Warszawa (5), Włocławek, Wrocław (4), Zielona Góra, Żywiec